Kebşirlemek gurluşyk, önümçilik we awtoulag abatlaýyş ýaly dürli pudaklarda giňden ulanylýan prosesdir. Kebşirlemek möhüm başarnyk bolsa-da, degişli howpsuzlyk çäreleri ýerine ýetirilmedik ýagdaýynda agyr şikeslere sebäp bolup biljek howplary hem öz içine alýar. Bu başlangyç gollanma kebşirlemek howpsuzlygy, şol sanda şahsy gorag enjamlary (ŞGU), howpsuz iş usullaryny we bilmeli howplary barada giňişleýin maglumat bermäge gönükdirilendir.
Kebşirlemede howpsuzlyk näme üçin möhüm?
Kebşirlemede howpsuzlyk birnäçe sebäplere görä iň möhümdir:
Şahsy gorag:
Kebşirlemek dürli howplary, şol sanda güýçli gyzgynlyk, uçgunlar we zyýanly tüsseleri öz içine alýar. Degişli şahsy gorag enjamlaryny (ŞGH) geýmek ýaly howpsuzlyk çäreleri kebşirleýjileriň ýanyklardan, göz şikeslerinden, dem alyş ýollary bilen baglanyşykly meselelerden we beýleki mümkin bolan saglyk howplaryndan goralmagyny üpjün edýär.
Heläkçilikleriň öňüni almak:
Kebşirleme işleri köplenç açyk ot, ýokary temperatura we elektrik togy bilen işlemek bilen baglanyşyklydyr. Howpsuzlyk çärelerine üns bermezlik ýangyn, partlama, elektrik togy urmagy we ýykylmak ýaly heläkçiliklere sebäp bolup biler. Degişli howpsuzlyk düzgünlerini berjaý etmek heläkçilikleriň töwekgelçiligini azaldýar we has howpsuz iş gurşawyny döredýär.
Saglyk we abadançylyk:
Kebşirlemek dem alnanda zäherli bolup biljek tüssäni we gazlary öndürýär. Bu maddalaryň uzak wagtlap täsirlenmegi dem alyş ýollarynyň kynçylyklaryna, öýken kesellerine we beýleki uzak möhletli saglyk meselelerine sebäp bolup biler. Degişli howa geçirijilik ulgamlaryny ornaşdyrmak we dem alyş goraglaryny ulanmak arkaly kebşirleýjiler öz saglyklaryny we abadançylygyny gorap bilerler.
Düzgünlere laýyklyk:
Hökümetler we düzgünleşdiriji edaralar kebşirleme işleri üçin howpsuzlyk düzgünlerini we standartlaryny döretdiler. Bu düzgünlere eýermek diňe bir kanuny taýdan hökmany däl, eýsem iş ýeriniň zerur howpsuzlyk standartlaryna laýyk gelmegini hem üpjün edýär. Howpsuzlyk düzgünlerine eýermek heläkçilikleriň öňüni almaga, işçileri goramaga we jezalaryň ýa-da kanuny netijelerden gaça durmaga kömek edýär.
Öndürijilik we netijelilik:
Degişli okuw we degişli enjamlary ulanmak ýaly howpsuzlyk çäreleri has netijeli we öndürijilikli iş gurşawyna goşant goşýar. Işçiler özlerini daşky gurşawda howpsuz we ynamly duýanda, mümkin bolan howplar barada alada etmezden, öz wezipelerine üns berip bilerler. Bu bolsa öndürijiligiň ýokarlanmagyna we işiň hiliniň ýokarlanmagyna getirýär.
Abraý we Ynam:
Kebşirleme işlerinde howpsuzlygy ileri tutýan kompaniýalar işgärleriniň abadançylygyna ygrarlydyklaryny görkezýärler. Bu ygrarlylyk işgärleriň, müşderileriň we giň jemgyýetçiligiň arasynda ynamy artdyrýar. Howpsuzlyga ileri tutulýan oňyn howpsuzlyk görkezijileri we abraýy hünärli işgärleri özüne çekip, kompaniýanyň pudakdaky abraýyny ýokarlandyryp biler.
Çykdajylaryň tygşytlanmagy:
Howpsuzlyk çärelerine maýa goýmak başlangyç çykdajylary talap edip biler, ýöne bu ahyrsoňy uzak möhletde çykdajylary tygşytlamaga getirýär. Heläkçilikleriň we şikesleriň öňüni almak lukmançylyk çykdajylaryny, işçileriň kompensasiýa talaplaryny we mümkin bolan kanuny jogapkärçilikleri azaldýar. Mundan başga-da, howpsuz iş gurşawy enjamlaryň zeperlenmegini, işden çykmagyny we gymmat abatlaýyş işlerini azaldýar.
Netijede, işçileri mümkin bolan howplardan goramak, heläkçilikleriň öňüni almak, saglygy saklamak, düzgünlere eýermek, öndürijiligi ýokarlandyrmak we oňyn abraý gazanmak üçin kebşirleme işinde howpsuzlyk möhümdir. Howpsuzlyga ileri tutulýan ähmiýet bermek diňe bir kebşirleýjileriň abadançylygyny üpjün etmek bilen çäklenmän, eýsem has netijeli we üstünlikli kebşirleme işine hem goşant goşýar.
Kebşirlemede esasy howplar nämelerdir?
Kebşirlemek bilen baglanyşykly birnäçe esasy howplar bar, kebşirleýjileriň olara garşy habardar bolmagy we seresaplyk çärelerini görmegi zerurdyr. Bu howplar aşakdakylary öz içine alýar:
Arc Flash:
Ýaý ýanmagy kebşirlemede esasy howplaryň biridir. Ol kebşirleme wagtynda, esasanam goragly metal ýaý kebşirleme (SMAW) ýa-da gazly metal ýaý kebşirleme (GMAW) ýaly ýaý kebşirleme proseslerinde ýüze çykýan güýçli ýylylyk we ýagtylygyň bölünip çykmagyna degişlidir. Degişli gorag ulanylmasa, deri we gözler agyr ýanmalara sebäp bolup biler. Kebşirleýjiler ýaý ýanmagyndan goranmak üçin hemişe degişli awtomatik garaňkylaşdyryjy süzgüçli kebşirleme kaskasyny geýmelidirler.
Kebşirlemede ýaýyň ýalpyldawynyň esasy sebäpleri:
UV we IR şöhlelenmelerine sezewar bolmak:
Kebşirleme ýaýlary güýçli ultramelewşe (UB) we infragyzyl (IR) şöhlelenmelerini çykarýar. UB şöhlelenmesi deriniň gün ýanmagyna meňzeş ýanmagyna sebäp bolup biler, IR şöhlelenmesi bolsa ýanmaga sebäp bolup biljek ýylylygy döredip biler. Degişli goragsyz bu şöhlelenmelere uzak wagtlap sezewar bolmak agyr ýanmalara we uzak möhletli zyýanlara sebäp bolup biler.
Güýçli ýagtylyk we ýylylyk:
Keşleýji ýaýyň ýagtylygy gözleri gowy goramasa, gözüňizi kör edip, wagtlaýyn ýa-da hemişelik görmegiň bozulmagyna sebäp bolup biler. Ýaýyň öndürýän güýçli ýylylygy, hatda keşleýji operasiýadan uzak aralykda hem, deriniň ýanmagyna sebäp bolup biler.
Ýaýly şöhle howplaryndan goranmak üçin kebşirleýjiler aşakdaky çäreleri görmelidirler:
Göz goragyny degişli görnüşde geýiň:
Keşlemek wagtynda çykýan güýçli ýagtylykdan we radiasiýadan gözleri goramak üçin degişli kölege linzasy bolan keşlemek kaskasy örän möhümdir. Linzanyň kölege derejesi keşlemek prosesine we ulanylýan ampera esaslanyp saýlanmaly.
Gorag eşiklerini ulanyň:
Kebşirleýjiler derilerini uçgunlardan, ereýän metaldan we kebşirleme wagtynda döreýän gyzgynlykdan goramak üçin kebşirleme kurtkasy ýa-da önlük ýaly ot çydamly eşikler geýmelidirler. Şeýle hem uzyn ýeňli, balakly we ýapyk aýakgaplar geýilmelidir.
Düzgünli howa geçirijiligi üpjün ediň:
Iş ýerinden kebşirleme tüsselerini we gazlaryny aýyrmak üçin ýeterlik howa çalşygy örän möhümdir. Dogry howa çalşygy zäherli maddalaryň täsirini azaltmaga we dem alyş ýollary bilen bagly meseleleriň töwekgelçiligini azaltmaga kömek edýär.
Howpsuz iş usullaryny berjaý ediň:
Kebşirleýjiler iş ýeriniň ýangynly materiallardan arassa bolmagyny we ýangyn söndürijiler ýaly ýangyn öňüni alyş çäreleriniň elýeterli bolmagyny üpjün etmelidirler. Degişli kebşirleme usullaryny berjaý etmek we ýaýdan howpsuz aralygy saklamak hem ýaýyň ýalpyldawuk howpuny azaltmaga kömek edip biler.
Degişli okuwy alyň:
Kebşirleýjiler ýaý ýalpyldawuk howplary, howpsuzlyk düzgünleri we şahsy gorag enjamlaryny ulanmak boýunça okuw geçmelidirler. Olar ýaý ýalpyldawuk hadysasy ýagdaýynda adatdan daşary ýagdaýlara jogap bermek düzgünlerini bilmelidirler.
Ýaý çyrasy bilen baglanyşykly töwekgelçilikleri düşünip we degişli howpsuzlyk çärelerini ýerine ýetirmek arkaly kebşirleýjiler özlerini howplardan gorap, agyr ýanyklaryň we göz şikesleriniň ähtimallygyny azaldyp bilerler.
Tüsseler we gazlar:
Kebşirleme ozon, azot oksidleri we metal buglary ýaly zäherli buglary we gazlary öndürýär. Bu maddalaryň uzak wagtlap täsirlenmegi dem alyş ýollarynyň kynçylyklaryna, öýken kesellerine we beýleki saglyk meselelerine getirip biler. Kebşirleýjiler bu hapalanmalary aýyrmak üçin iş ýerinde dogry howa çalşygyny üpjün etmeli we maslahat berilýän ýaly respirator ýa-da maska ýaly dem alyş gorag serişdelerini ulanmaly. Kebşirleme buglary we gazlary bilen baglanyşykly esasy howplar aşakdakylary öz içine alýar:
Dem alyş meseleleri:
Kebşirleme tüsselerini we gazlaryny dem almak dürli dem alyş ýollaryna, mysal üçin, kebşirleme tüssesiniň gyzgynlygy, bronhit, astma we beýleki öýken kesellerine sebäp bolup biler. Bu maddalaryň uzak wagtlap täsirlenmegi uzak möhletli saglyk meselelerine sebäp bolup biler.
Metal tüssesi gyzgynlygy:
Metal tüssesi gyzgynlygy metal tüssesi, esasanam sink oksid tüssesi bilen dem almak arkaly döreýän grip ýaly keseldir. Alamatlara gyzgynlyk, üşütme, baş agyry, göwrelilik we myşsa agyrylary girýär. Adatça wagtlaýyn bolsa-da, gaýtalanýan täsir dowamly saglyk täsirlerine getirip biler.
Zäherli gazlar:
Kebşirleme prosesleri ozon, azot oksidleri, uglerod oksidi we dürli metal oksidleri ýaly zäherli gazlary döredýär. Bu gazlary dem almak dem alyş ýollarynyň gyjyndyrylmagyna, baş aýlanmasyna, göwrelilige, agyr ýagdaýlarda bolsa, bogulmaga ýa-da zäherlenmäge sebäp bolup biler.
Kanserogen maddalar:
Käbir kebşirleme tüsselerinde alty walentli hrom, nikel we kadmiý ýaly kanserogen maddalar bar. Bu maddalaryň uzak wagtlap täsirlenmegi öýken, bokurdak ýa-da başga görnüşli rak keseliniň döremeginiň töwekgelçiligini ýokarlandyryp biler.
Kebşirleme tüsseleri we gazlary bilen baglanyşykly howplary azaltmak üçin kebşirleýjiler aşakdaky çäreleri görmelidirler:
Düzgünli howa çalşygyny üpjün ediň:
Iş meýdanyndan kebşirleme tüsselerini we gazlaryny aýyrmak üçin ýeterlik derejede howa çalşygy örän möhümdir. Tüsseleri çeşmeden tutmak we aýyrmak üçin tüsse çykaryjylar ýa-da sorujylar ýaly ýerli howa çykaryjy howa çalşygy ulgamlary ulanylmaly. Wentylýatorlar ýa-da açyk gapylar/penjireler ýaly umumy howa çalşygy hem howa aýlanyşygyny gowulandyrmaga kömek edip biler.
Dem alyş goragyny ulanyň:
Howa geçirijilik ýeterlik däl bolanda ýa-da çäklendirilen ýerlerde işleýän wagtynda, kebşirleýjiler zyýanly tüssäleri we gazlary süzmek üçin respiratorlar ýa-da maskalar ýaly degişli dem alyş goraglaryny ulanmalydyrlar. Respiratory saýlamak aýratyn kebşirleme prosesine we bar bolan hapaçylyklaryň görnüşine esaslanmalydyr.
Pes emissiýa çykarýan prosesleri we materiallary saýlaň:
Käbir kebşirleme prosesleri beýlekilerine garanyňda az tüsse we gaz öndürýär. Mysal üçin, berk sim bilen gazly metal ýaýly kebşirleme (GMAW), adatça, flux-özenli ýaýly kebşirleme (FCAW) bilen deňeşdirilende az tüsse öndürýär. Pes zyňyndyly sarp ediji materiallary we materiallary ulanmak zäherli tüsseleriň döremegini hem azaltmaga kömek edip biler.
Iş ýerini arassa saklaň:
Toplanan tozany, hapa-hupalary we tüssäni aýyrmak üçin iş ýerini yzygiderli arassalap duruň. Boş sim rulonlary ýa-da ulanylan elektrodlar ýaly sarp ediş materiallarynyň galyndylaryny dogry aýyrmak howply materiallara sezewar bolmagyň öňüni almak üçin hem möhümdir.
Degişli okuwy alyň:
Kebşirleýjiler kebşirleme tüsseleri we gazlary bilen baglanyşykly howplar, şeýle hem howa geçiriji ulgamlary we dem alyş ýollaryny goraýan serişdeleri dogry ulanmak boýunça okuw geçmelidirler. Bu howplardan goranmak üçin howplary düşünmek we degişli howpsuzlyk çärelerini durmuşa geçirmek örän möhümdir.
Bu howpsuzlyk çärelerini durmuşa geçirmek we kebşirleme tüsseleri we gazlary bilen baglanyşykly howplardan habardar bolmak arkaly kebşirleýjiler dem alyş ýollarynyň saglygyny gorap, uzak möhletli saglyk meseleleriniň töwekgelçiligini azaldyp bilerler.
Elektrik şoky:
Elektrik togy urmagy kebşirlemede ýene bir möhüm howpdyr. Kebşirleme ýokary elektrik togy bilen baglanyşykly bolup, degişli çäreler görülmese, elektrik togy urmagyna sebäp bolup biler. Kebşirleýjiler elektrik böleklerine degmekden gaça durmaly we kebşirleme enjamlarynyň dogry topraklanandygyny üpjün etmelidir. Kabelleriň zeper ýetendigini barlamak we kebşirleme wagtynda çygly ýüzler ýa-da suw bilen degmeginiň öňüni almak hem elektrik togy urmagynyň öňüni almak üçin möhümdir. Kebşirlemede elektrik togy urmagy bilen baglanyşykly esasy howplar aşakdakylary öz içine alýar:
Ýanmalar:
Elektrik togy urmagy deriniň we içki organlaryň agyr ýanmagyna sebäp bolup biler. Elektrik togy tarapyndan öndürilýän ýylylyk dokumalaryň zeperlenmegine sebäp bolup biler we lukmançylyk kömegini talap edip biler.
Ýürek durmasy:
Elektrik togy urmagy ýürek urmagynyň öňüni alyp biler, bu bolsa derhal üns bermegi talap edýän gyssagly lukmançylyk ýagdaýydyr. Elektrik togy ýürek urmagynyň kadaly ritmini bozup, birden ýürek urmagynyň öňüni alyp biler.
Nerw zeperlenmesi:
Elektrik togy urmasy nerwleriň zeperlenmegine sebäp bolup biler, bu bolsa täsirlenen ýerde uýuşma, gyjyndy ýa-da duýujylygyň ýitmegine sebäp bolup biler. Agyr ýagdaýlarda, ol paraliz ýa-da myşsalaryň gözegçiliginiň ýitmegine sebäp bolup biler.
Elektrik togy urmagy bilen baglanyşykly howplary azaltmak üçin kebşirleýjiler aşakdaky çäreleri görmelidirler:
Düzgünli topraklamany ulanyň:
Elektrik togy urmagynyň öňüni almak üçin ähli kebşirleme enjamlary dogry topraklamaly. Kebşirleme enjamy, iş bölegi we kebşirleme stoly topraklama kabeli bilen birikdirilmelidir, bu bolsa islendik daşaryk tokuň ýere howpsuz gönükdirilmegini üpjün edýär.
Enjamlary yzygiderli barlaň:
Kebşirleýji enjamlaryň kabelleriň ýyrtylmagy ýa-da izolýasiýanyň zaýalanmagy ýaly aşynma we ýyrtylma alamatlary yzygiderli barlanmalydyr. Elektrik togy urmagynyň öňüni almak üçin zaýalanan enjam derhal düzedilmeli ýa-da çalşyrylmaly.
Degişli şahsy gorag enjamlaryny ulanyň:
Kebşirleýjiler elektrik togy urmasyndan özlerini goramak üçin rezin ellikler we ädikler ýaly degişli şahsy gorag enjamlaryny geýmelidirler. Ellikler we ädikler zeper ýetmeginiň alamatlaryny yzygiderli barlap durmaly.
Çygly şertlerden gaça duruň:
Kebşirleme işleri çygly şertlerde ýa-da çygly ýüzlerde geçirilmeli däl. Suw elektrik togunyň gowy geçirijisi bolany üçin, çygly şertler elektrik togy urmagynyň howpuny artdyrýar.
Degişli okuwy alyň:
Kebşirleýjiler elektrik togy urmagy bilen baglanyşykly howplar we kebşirleýji enjamlaryň dogry ulanylyşy barada okuw geçmelidirler. Bu howplardan goranmak üçin howplary düşünmek we degişli howpsuzlyk çärelerini ornaşdyrmak örän möhümdir.
Bu howpsuzlyk çärelerini ornaşdyrmak we kebşirleme işinde elektrik togy urmagy bilen baglanyşykly howplardan habardar bolmak arkaly kebşirleýjiler özlerini şikeslenme howpundan gorap, howpsuz iş gurşawyny üpjün edip bilerler.
Ýangyn we partlama:
Kebşirlemede ýangyn we partlama uly howp döredýär. Kebşirleme wagtynda dörän uçgunlar we gyzgyn metal ýangynly materiallary ýakyp, ýangyna ýa-da partlamaga sebäp bolup biler. Iş ýerini islendik ýangynly maddalardan arassalamak we ýangyn söndürijiler we ýangyna çydamly päsgelçilikler ýaly ýangyn öňüni alyş çärelerini görmek möhümdir. Kebşirleme wagtynda we ondan soň ýangyn gözegçiliginiň bolmagy hem maslahat berilýär. Kebşirlemede ýangyn we partlama bilen baglanyşykly esasy howplar aşakdakylary öz içine alýar:
Ýanýan materiallaryň ot almagy:
Kebşirleme uçgunlary we ýylylyk erginler, ýaglar we gazlar ýaly ýanýan materiallary ýakyp biler. Bu bolsa ýangyna ýa-da partlamaga sebäp bolup biler, bu bolsa emläge uly zyýan ýetirip, işgärlere şikes ýetirip biler.
Ýanýan tozan:
Kebşirleme tozan we çöp-çatyndylary döredýär, olar howa bilen garyşanda ýanýan bolup biler. Eger ýanýan tozan ýansa, ýanýan tozan ýangyna ýa-da partlamaga sebäp bolup biler, bu bolsa has-da ýapyk ýerlerde howply bolup biler.
Kislorod bilen baýlaşdyrmak:
Kislorod ulanýan kebşirleme prosesleri howadaky kislorodyň konsentrasiýasyny ýokarlandyryp, ýangyn howpuny döredip biler. Kislorod bilen baýlaşdyrmak materiallaryň has aňsat ýanmagyna we ýangyn çalt ýaýramagyna sebäp bolup biler.
Kebşirlemede ýangyn we partlama bilen baglanyşykly howplary azaltmak üçin kebşirleýjiler aşakdaky çäreleri görmelidirler:
Iş ýerini arassa saklaň:
Iş ýerini yzygiderli arassalap, ýygnanan tozany, hapa-hupalary we ýanýan materiallary aýyryň. Ýanýan materiallaryň toplanmagynyň öňüni almak üçin boş sim rulonlary ýa-da ulanylan elektrodlar ýaly sarp ediş materiallarynyň galyndylaryny dogry aýyrmak hem möhümdir.
Düzgünli howa geçirijiligi ulanyň:
Iş ýerinden kebşirleme tüsselerini we gazlaryny aýyrmak we ýanýan tozanyň toplanmagynyň öňüni almak üçin ýeterlik derejede howa geçirijilik möhümdir. Tüsseleri çeşmeden tutmak we aýyrmak üçin tüsse çykaryjylar ýa-da sorujylar ýaly ýerli howa çykaryjy howa geçirijilik ulgamlary ulanylmaly. Wentylýatorlar ýa-da açyk gapylar/penjireler ýaly umumy howa geçirijilik hem howa aýlanyşygyny gowulandyrmaga kömek edip biler.
Degişli şahsy gorag enjamlaryny ulanyň:
Kebşirleýjiler özlerini ýangyn we partlama howpundan goramak üçin ot çydamly eşikler, ellikler we ädikler ýaly degişli şahsy gorag enjamlaryny geýmelidirler.
Ýanýan materiallaryň golaýynda kebşirlemekden gaça duruň:
Kebşirleme işleri ýanýan materiallaryň, ýagny erginleriň, ýaglaryň we gazlaryň golaýynda geçirilmeli däldir. Eger ýanýan materiallaryň golaýynda kebşirleme zerur bolsa, ýangyn söndüriji enjamlar ýaly degişli ýangyn söndüriji enjamlar elýeterli bolmaly.
Degişli okuwy alyň:
Kebşirleýjiler kebşirleme işinde ýangyn we partlama bilen baglanyşykly howplar, şeýle hem ýangyn söndüriji enjamlaryň dogry ulanylmagy barada okuw geçmelidirler. Bu howplardan goranmak üçin howplary düşünmek we degişli howpsuzlyk çärelerini durmuşa geçirmek örän möhümdir.
Bu howpsuzlyk çärelerini durmuşa geçirmek we kebşirleme işinde ýangyn we partlama bilen baglanyşykly howplardan habardar bolmak arkaly kebşirleýjiler özlerini şikeslenme howpundan gorap, howpsuz iş gurşawyny üpjün edip bilerler.
Göz we deri şikesleri:
Göz we deri şikesleri kebşirlemede umumy howplardyr. Kebşirleme güýçli ýagtylyk, ýylylyk we radiasiýa döredýär, eger ýeterlik derejede goralmasa, gözlere we derilere zeper ýetirip biler. Kebşirlemede göz we deri şikesleri bilen baglanyşykly esasy howplar aşakdakylary öz içine alýar:
Ýaý ýalpyldawuklygy:
Ýaýly ýalpyldawuklyk kebşirleme wagtynda ýüze çykyp biljek güýçli ýylylygyň we ýagtylygyň birden çykmagydyr. Ol gözlerde we deride agyr ýanyklara sebäp bolup, gözlere hemişelik zeper ýetirip biler.
Kebşirleme tüssesi:
Kebşirleme tüssesi metal oksidleri we gazlary ýaly zäherli maddalary öz içine alýar, olar dem alyş ýollarynda kynçylyklara we deriniň gyjyndyrylmagyna sebäp bolup biler. Kebşirleme tüssesi bilen uzak wagtlap gatnaşykda bolmak öýken raky we metal tüssesi ýaly dowamly saglyk ýagdaýlaryna sebäp bolup biler.
Ultrafiolet (UB) şöhlelenmesi:
Kebşirleme işleri gözlere we deriňize zyýan ýetirip bilýän UB şöhlelenmesini döredýär. UB şöhlelenmesine uzak wagtlap sezewar bolmak katarakta, deri raky we beýleki deri kesellerine sebäp bolup biler.
Kebşirlemede göz we deri şikeslenmeleri bilen baglanyşykly howplary azaltmak üçin kebşirleýjiler aşakdaky çäreleri görmelidirler:
Degişli şahsy gorag enjamlaryny ulanyň:
Kebşirleýjiler kebşirleme işleriniň howplaryndan goranmak üçin özlerini awtomatik garaňkylaşdyrýan linzalary bolan kebşirleme kaskalary, gapdal gorag äýnekleri we ot çydamly eşikler ýaly degişli şahsy gorag enjamlaryny geýmelidirler.
Düzgünli howa geçirijiligi ulanyň:
Iş ýerinden kebşirleme tüsselerini we gazlaryny aýyrmak we zäherli maddalaryň toplanmagynyň öňüni almak üçin ýeterlik derejede howa geçirijilik örän möhümdir. Tüsseleri çeşmeden tutmak we aýyrmak üçin tüsse çykaryjylar ýa-da sorujylar ýaly ýerli howa çykaryjy howa geçirijilik ulgamlary ulanylmaly.
Dogry kebşirleme usullaryny ulanyň:
Ýaýdan howpsuz aralygy saklamak we ýaýyň içine gönüden seretmezlik ýaly dogry kebşirleme tehnikalary göz we deri şikesleriniň töwekgelçiligini azaltmaga kömek edip biler.
Degişli okuwy alyň:
Kebşirleýjiler kebşirlemede göz we deri şikesleri bilen baglanyşykly howplar we şahsy gorag enjamlaryny dogry ulanmak boýunça okuw geçmelidirler. Bu howplardan goranmak üçin howplary düşünmek we degişli howpsuzlyk çärelerini ornaşdyrmak örän möhümdir.
Bu howpsuzlyk çärelerini ornaşdyrmak we kebşirleme işinde göz we deri şikesleri bilen baglanyşykly howplardan habardar bolmak arkaly kebşirleýjiler özlerini şikeslenme howpundan gorap, howpsuz iş gurşawyny üpjün edip bilerler.
Şowhun:
Kebşirlemede ses uly howp döredýär. Kebşirleme ýokary derejeli ses döredýär, eger ýeterlik derejede goralmasa, eşidişiň zeperlenmegine sebäp bolup biler. Kebşirlemede ses bilen baglanyşykly esasy howplar aşakdakylary öz içine alýar:
Eşitme ýitgisi:
Ýokary derejeli seslere sezewar bolmak eşidiş ukybynyň hemişelik zeperlenmegine, mysal üçin, eşidişiň ýitmegine ýa-da tinnitusa sebäp bolup biler. 85 desibelden (dB) ýokary ses derejesine uzak wagtlap sezewar bolmak eşidiş ukybynyň zeperlenmegine sebäp bolup biler.
Aragatnaşyk kynçylyklary:
Ýokary derejeli ses işçileriň netijeli aragatnaşyk saklamagyny kynlaşdyryp biler, bu bolsa aragatnaşykda ýalňyşlyklara we howpsuzlyk howplarynyň artmagyna sebäp bolup biler.
Kebşirlemede ses bilen baglanyşykly howplary azaltmak üçin kebşirleýjiler aşakdaky çäreleri görmelidirler:
Eşitmek üçin degişli gorag serişdelerini ulanyň:
Kebşirleýjiler ses howplaryndan goranmak üçin gulaklyk tıkaçlary ýa-da nauşnikler ýaly degişli eşidiş gorag serişdelerini dakynmalydyrlar. Eşitiş goragy ses derejesine we täsiriň dowamlylygyna esaslanyp saýlanmalydyr.
Düzgünli howa geçirijiligi ulanyň:
Iş meýdanyndan kebşirleme tüsselerini we gazlaryny aýyrmak we zäherli maddalaryň toplanmagynyň öňüni almak üçin ýeterlik derejede howa geçirijilik örän möhümdir. Tüsseleri çeşmeden tutmak we aýyrmak üçin tüsse çykaryjylar ýa-da sorujylar ýaly ýerli howa çykaryjy howa geçirijilik ulgamlary ulanylmaly. Bu iş meýdanyndaky ses derejesini peseltmäge kömek edip biler.
Dogry kebşirleme usullaryny ulanyň:
Sesiň öňüni almak üçin kebşirleme perdelerini ýa-da torlaryny ulanmak ýaly dogry kebşirleme usullary sesiň täsiriniň töwekgelçiligini azaltmaga kömek edip biler.
Degişli okuwy alyň:
Kebşirleýjiler kebşirlemede ses bilen baglanyşykly howplar we eşidiş goragynyň dogry ulanylmagy barada okuw geçmelidirler. Bu howplardan goranmak üçin howplary düşünmek we degişli howpsuzlyk çärelerini ornaşdyrmak örän möhümdir.
Bu howpsuzlyk çärelerini ornaşdyrmak we kebşirleme işinde ses bilen baglanyşykly howplardan habardar bolmak arkaly kebşirleýjiler özlerini eşidiş zeperlenme howpundan gorap we howpsuz iş gurşawyny üpjün edip bilerler.
Ergonomiki howplar:
Ergonomik howplar kebşirlemede skelet-myşsa bozulmalaryna (MSD) we beýleki fiziki şikeslere sebäp bolup biljek töwekgelçilik faktorlaryna degişlidir. Kebşirleme köplenç oňaýsyz ýagdaýlarda işlemegi, gaýtalanýan hereketleri we agyr götermegi öz içine alýar. Bu faktorlar skelet-myşsa şikeslerine, mysal üçin, dartgynlyklara, burkulmalara we arka meselelerine sebäp bolup biler. Kebşirlemede ergonomik meseleler bilen baglanyşykly esasy howplar aşakdakylary öz içine alýar:
Gaty ýaramaz pozalar:
Kebşirlemek köplenç işçilerden egilmek, el uzatmak ýa-da burulmak ýaly uzak wagtlap oňaýsyz ýagdaýlaryň saklanmagyny talap edýär. Bu ýagdaýlaryň myşsalara we bogunlara dartgynlylyk getirip, rahatsyzlyga we mümkin bolan şikeslere sebäp bolmagy mümkin.
Gaýtalanýan hereketler:
Kebşirleme işleri köplenç gaýtalanýan hereketleri öz içine alýar, mysal üçin, munçuklary kebşirlemek ýa-da üwmek. Gaýtalanýan hereketler tendonit ýa-da karpal tunel sindromy ýaly aşa köp ulanmak şikeslerine sebäp bolup biler.
Agyr götermek:
Kebşirleýji enjamlar we materiallar agyr bolup biler, bu bolsa işçileriň ýygy-ýygydan götermek, daşamak ýa-da iteklemek/çekmek işlerini ýerine ýetirmegini talap edýär. Nädogry götermek tehnikalary ýa-da aşa köp ýükler arkanyň dartgynlylygyna we arkanyň şikeslenmegine sebäp bolup biler.
Titreşme täsiri:
Kebşirleýji gurallar, mysal üçin, üweýji maşynlar ýa-da gyrgyç çekiçler, ellere we gollara geçirip bolýan titremeleri döredip biler. Titreşmäniň uzak wagtlap täsiri el-gol titreşmesi sindromyna (HAVS) we beýleki baglanyşykly kesellere sebäp bolup biler.
Kebşirlemede ergonomiki meseleler bilen baglanyşykly howplary azaltmak üçin kebşirleýjiler aşakdaky çäreleri görmelidirler:
Bedeniň düzgün mehanizmlerini saklaň:
Işçiler myşsalara we bogunlara gereksiz agram düşmeginiň öňüni almak üçin agyrlygy götermegiň dogry usullary we beden mehanizmleri boýunça tälim almalydyrlar. Bu bolsa aýaklary götermegi, arkany göni saklamagy we burulma hereketlerinden gaça durmagy öz içine alýar.
Ergonomiki enjamlary ulanyň:
Kebşirleýjiler bedene düşýän agramy azaltmak we dogry duruşy üpjün etmek üçin ergonomiki enjamlary, ýagny sazlanyp bilinýän iş stansiýalaryny, kebşirleme manipulýatorlaryny ýa-da ergonomiki kebşirleme lampalaryny ulanmalydyrlar.
Yzygiderli arakesme alyň:
Kebşirleme işleriniň dowamynda ýygy-ýygydan arakesmeler aşa köp ulanylýan şikesleriň töwekgelçiligini azaltmaga kömek edip biler. Arakesmeler wagtynda dartgyn maşklary ýa-da pozisiýalary üýtgetmek myşsalaryň ýadawlygyny aýyrmaga we gan aýlanyşygyny gowulandyrmaga hem kömek edip biler.
Kömekçi enjamlary ulanyň:
Kebşirleýjiler agyr ýük götermek ýa-da gaýtalanýan işler bilen baglanyşykly fiziki dartgynlylygy azaltmak üçin göteriji enjamlar ýa-da ergonomiki gurallar ýaly kömekçi enjamlary ulanmalydyrlar.
Iş ýerini ergonomiki taýdan dizaýn ediň:
Kebşirleme iş ýeri dogry duruşy üpjün etmek we dartgynlylygy azaltmak üçin dizaýn edilmelidir. Bu iş ýüzleriniň beýikligini sazlamagy, ýadawlyga garşy örtükleri üpjün etmegi we ýeterlik yşyklandyrmany üpjün etmegi öz içine alýar.
Bu howpsuzlyk çärelerini ornaşdyrmak we kebşirleme işinde ergonomiki meseleler bilen baglanyşykly howplardan habardar bolmak arkaly kebşirleýjiler özlerini myşsa-hereket apparatynyň bozulmalarynyň we beýleki fiziki şikesleriň töwekgelçiliginden gorap, howpsuz we sagdyn iş gurşawyny üpjün edip bilerler.
Esasy kebşirleme howpsuzlyk enjamlary
Kebşirlemek howply iş bolup, kebşirleýjini we şol ýerdäki beýleki adamlary goramak üçin degişli howpsuzlyk enjamlaryny ulanmagy talap edýär. Kebşirlemek üçin zerur bolan howpsuzlyk enjamlary aşakdakylardyr:
Kebşirleýji kaska:
Kebşirleýji kaska kebşirleýji üçin iň möhüm howpsuzlyk enjamydyr. Ol kebşirleýjiniň ýüzüni, gözlerini we boýnuny kebşirleme wagtynda öndürilýän güýçli ýagtylykdan, yssylykdan we radiasiýadan goraýar. Kebşirleýji kaskalar geçirilýän kebşirleme prosesine laýyk gelýän kölege linzasy bilen üpjün edilmelidir.
Kebşirleme ellikleri:
Kebşirleýji ellikleri kebşirleýjiniň ellerini kebşirleme wagtynda emele gelýän yssylykdan, uçgunlardan we ereýän metaldan goraýar. Olar ot çydamly materialdan ýasalmaly we kebşirleme işi üçin ýeterlik çeýeligi üpjün etmelidir.
Kebşirleýji kurtka:
Kebşirleýji kurtka bedeniň ýokarky bölegini kebşirleme wagtynda döreýän uçgunlardan, yssylykdan we radiasiýadan goraýar. Ol ot çydamly materialdan ýasalmaly we gollary, göwräni we boýny örtmeli.
Kebşirleme botinkalary:
Kebşirleýji ädikler kebşirleýjiniň aýaklaryny uçgunlardan, yssydan we düşýän zatlardan goraýar. Olar berk, ot çydamly materialdan ýasalmaly we süýşmegiň we ýykylmagyň öňüni almak üçin gowy dartyş üpjün etmeli.
Respirator:
Kebşirleme dem alnanda zyýanly bolup biljek tüsseleri we gazlary öndürýär. Kebşirleýjiniň bu zyýanly maddalary dem almagyndan goranmak üçin respirator geýilmelidir. Zerur bolan respiratoryň görnüşi kebşirleme prosesine we öndürilýän tüsseleriň görnüşine bagly bolar.
Howpsuzlyk gözlükleri:
Howpsuzlyk äýnekleri kebşirleýjiniň gözlerini uçýan galyndylaryň we uçgunlaryň täsirinden goraýar. Olar urgulara çydamly materialdan ýasalmaly we gapdal goragyny üpjün etmeli.
Gulak tıkaçlary ýa-da gulaklyklar:
Kebşirlemek kebşirleýjiniň eşidişine zyýan ýetirip biljek ýokary derejeli ses çykarýar. Eşitmegiň zeperlenmesinden goranmak üçin gulak tıkaçlaryny ýa-da nauşnikleri dakynmaly.
Ýangyn söndüriji:
Ýangyn bolan ýagdaýynda ýangyn söndüriji elýeterli bolmaly. Zerur bolan ýangyn söndürijiniň görnüşi bolup biljek ýangyn görnüşine bagly bolar.
Kepşirleýjiler degişli kepşirleme howpsuzlyk enjamlaryny ulanmak arkaly özlerini we beýlekileri kepşirleme bilen baglanyşykly howplardan gorap bilerler. Howpsuz iş gurşawyny üpjün etmek üçin ýokarda agzalan ähli enjamlary ulanmak möhümdir.
Howpsuz iş ýerini saklamak
Kebşirleme wagtynda howpsuzlygy üpjün etmek üçin aşakdaky enjamlary elinizde saklamak möhümdir:
Ýangyn söndüriji:
Ýangyn adatdan daşary ýagdaýlary üçin golaýyňyzda ýangyn söndüriji goýuň. Öçürijiniň C klasy ýangynlary (elektrik ýangynlary) we D klasy ýangynlary (ýanýan metallar bilen baglanyşykly ýangynlar) ýaly ýangynly materiallar bilen baglanyşykly ýangynlary öçürmek üçin amatlydygyna göz ýetiriň.
Ilkinji kömek gutusy:
Kebşirleme wagtynda ýüze çykyp biljek kiçi şikeslenmeleri bejermek üçin ýakyn ýerde ilkinji kömek üçin ýeterlik enjamly gutulary saklaň. Gutuda bint, antiseptik ergin, ýanyk geli, ellik we gaýçy ýaly zatlar bolmaly.
Howpsuzlyk gözlükleri:
Kebşirleýji kaskany dakynmakdan başga-da, howpsuzlyk äýnekleri uçýan galyndylaryň ýa-da kaskany aýlanyp geçip biljek uçgunlaryň öňüni almak üçin goşmaça göz goragyny üpjün edip biler. Zerur bolanda dakynmak üçin howpsuzlyk äýnekleriniň bir jübütini ýanyňyz bilen saklaň.
Kebşirleme ýorganlary ýa-da perdeler:
Kebşirleme ýorganlary ýa-da perdeler golaýdaky ýanýan materiallary uçgunlardan we çaýkanlardan goramak üçin ulanylýar. Daş-töweregi goramak we tötänleýin ýangynlaryň öňüni almak üçin bu materiallary golaýda saklaň.
Kebşirleme ekranlary:
Kebşirleme torlary kebşirleme ýeri bilen beýleki işçileriň ýa-da geçip barýanlaryň arasynda päsgelçilik döretmek üçin ulanylýar. Olar başgalary kebşirleme yşygynyň, radiasiýanyň we uçgunlaryň zyýanly täsirlerinden goraýar. Howpsuz iş zolagyny döretmek üçin golaýda kebşirleme toruny saklaň.
Kebşirleýji kerpetler ýa-da gysgyçlar:
Kebşirleýji kerpetler ýa-da gysgyçlar gyzgyn metal bilen işlemek, şlaklary aýyrmak ýa-da iş böleklerini ygtybarly saklamak üçin amatly gurallardyr. Ýalaňaç elleri ulanmazlyk ýa-da ýanmak howpunyň öňüni almak üçin bu gurallary golaýda saklaň.
Şahsy gorag enjamlary (ŞHG):
Kebşirleme kaskasyndan, elliklerden we kurtkadan başga-da, ätiýaçlyk şahsy gorag serişdeleriniň hem bardygyna göz ýetiriň. Bu goşmaça ellik jübütlerini, howpsuzlyk äýneklerini, gulak dyklaryny ýa-da gulaklyklaryny, şeýle hem geçirilýän kebşirleme prosesine degişli islendik beýleki şahsy gorag serişdelerini öz içine alýar.
Düzgünli howa çalşygy:
Iş meýdanyndan kebşirleme tüsselerini we gazlaryny aýyrmak üçin ýeterlik howa çalşygy örän möhümdir. Egzoz wentylýatorlary ýa-da tüsse çykaryjylar ýaly howa çalşygy ulgamlarynyň ýerinde we dogry işleýändigine göz ýetiriň.
Bu howpsuzlyk enjamlaryny elde saklamak arkaly kebşirleýjiler gerek bolanda olara çalt girip bilerler, bu bolsa has howpsuz iş gurşawyny üpjün edýär we kebşirleme operasiýalary wagtynda heläkçilikleriň ýa-da şikesleriň töwekgelçiligini azaldýar.
Netije:
Kebşirleýjileriň bu howplardan habardar bolmagy we kebşirleme bilen baglanyşykly töwekgelçilikleri azaltmak üçin degişli howpsuzlyk çärelerini, şol sanda degişli şahsy gorag enjamlaryny geýmegi, howpsuz iş usullaryny berjaý etmegi we degişli okuwy geçmegi möhümdir.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 3-nji noýabry